Voortdurend vooruit

Het opwekken van klimaatneutrale stroom kan niet zonder vakkundige mensen. Daarom werkt EPZ samen met partners zoals HZ University of Applied Sciences om de nucleaire professionals van de toekomst op te leiden. Een concreet resultaat hiervan is de minor Nucleaire Technologie, die vanaf 2025 wordt aangeboden bij HZ. Rick Lindhout en Walter Roovers vertellen over deze bijzondere samenwerking en over wat dit voor de regio betekent.  

Een mes dat aan meerdere kanten snijdt
EPZ en HZ trekken al lange tijd samen op, maar in het afgelopen jaar kwam de samenwerking tot nieuwe hoogten door de energietransitie in Nederland. Rick legt uit: “Zeeland gaat nucleair groeien en het is waardevol voor ons, HZ en voor de regio dat we samen bouwen aan een kennisinfrastructuur die dat mogelijk maakt. Alleen kun je een kerncentrale op dit niveau niet runnen. Je moet constant in verbinding staan met de omgeving. Het mooie aan de samenwerking met HZ is dat het mes aan twee kanten snijdt, op zowel korte- als lange termijn. De minor Nucleaire Technologie is een mooi resultaat op korte termijn. Het enthousiasme dat studenten tijdens de minor ontwikkelen, gaan we vast en zeker terugzien bij stages en nieuwe collega’s.”

Ook HZ ziet grote waarde in het partnerschap. Walter legt uit: “Als hogeschool willen we een actieve partner in de regio zijn, met een dubbele agenda: instroom van toekomstige beroepsbeoefenaren én innovatiekracht in de regio. De energietransitie maakt nucleaire techniek opnieuw relevant en ik vind het bijzonder hoe snel dit partnerschap zich in korte tijd heeft ontwikkeld. Dankzij de steun van EPZ konden we de minor opzetten.”

Een introductie in de nucleaire wereld
Onder studenten was er afgelopen jaar grote belangstelling en nieuwsgierigheid naar de nucleaire minor. Walter: “In dit keuzeprogramma proeven studenten gedurende een half jaar van wat de nucleaire sector precies inhoudt. Niet om per se een nucleair expert te worden, maar om nucleaire techniek beter te begrijpen. Naast theorie krijgen ze gastlessen, bedrijfsbezoeken en zelfs een veiligheids- en certificeringscursus. De minor wordt afgesloten met een debat in het Lagerhuis, waarin studenten laten zien dat zij zich genuanceerd kunnen uitdrukken over de rol van kernenergie in de energietransitie. Zo hopen we de mystiek rondom de nucleaire sector te verminderen.” Rick voegt toe: “Het mooie van de minor is ook dat je kunt deelnemen als je een niet-technische opleiding volgt, maar het nucleaire dossier je wel interessant lijkt. Er komen zelfs studenten van andere hogescholen naar de HZ.”

Bouwen aan een Zeeuws kenniscentrum
Het aanbieden van de minor is nog maar het begin van de samenwerking. Walter legt uit: “Uiteindelijk werken we samen met andere partners toe naar een nucleair kenniscentrum in Zeeland. Zo is straks de hele onderwijskolom aanwezig in de regio waar het vandaag én in de toekomst nodig is. Want er zijn veel nieuwe professionals nodig om een te kerncentrale bouwen en decennia te laten draaien. Wat we nu aan het doen zijn, is het leggen van kleine bouwsteentjes in die richting.”

Dat begint met studenten enthousiast maken voor een toekomst in de nucleaire sector. Daar gaan EPZ en HZ dan ook komend jaar samen verder aan werken. Zo zijn er plannen om een simulator te ontwikkelen waarmee studenten zelf kunnen zien en beleven wat de nucleaire sector inhoudt. Rick: “Als het gaat om de verbinding leggen tussen praktijk en onderwijs, zijn dit stappen die ik een paar jaar geleden niet voor mogelijk had gehouden. Walter vult aan: “Het vraagt om moed en vertrouwen om samen naar een stip op de horizon te werken en de boel in beweging te brengen, maar het werkt omdat we er samen voor willen gaan.”

‘Voortdurend vooruit’ geldt bij EPZ niet alleen voor de organisatie, maar ook voor maatschappelijke impact. Een mooi voorbeeld is de KiKa-run. In 2025 werd dit sportevenement voor de 10^e keer georganiseerd. In 3 dagen rent een groep sportieve collega’s naar het Prinses Máxima centrum in Utrecht. Een tocht van maar liefst 300 kilometer. Met deze tocht wordt elk jaar een indrukwekkend bedrag opgehaald voor kinderen met kanker. Marit van Esbroek en John Slabbekoorn deden mee en vertellen waarom de run zoveel betekent voor henzelf, voor het team én voor het goede doel.

Bijdragen
De KiKa-run is een estafette van zes lopers die 16,5 kilometer per dag afleggen, verdeeld over twee groepen. Elke loper loopt meerdere stukken en wisselt bij een wisselpunt. “Het gaat niet om snelheid of de meeste kilometers van de groep rennen”, zegt John. “Het is samen naar één doel werken. Dat maakt het bijzonder, zowel sportief als emotioneel.” Hij deed afgelopen jaar dan ook voor de zesde keer mee.

Marit deed afgelopen jaar voor het eerst mee aan de KiKa-run. “Ik was nooit echt een loper, maar had eerder meegedaan aan Ride for the Roses. Dat sprak me aan: sporten voor het goede doel. Een collega stelde voor om een keer te komen kijken bij de KiKa-run. Dat maakte zo’n indruk dat ik de volgende editie mee ben gaan lopen.”

Sterke basis voor en door samenwerking
De KiKa-run vraagt veel voorbereiding en teamwork. “Na de finish beginnen we alweer met evalueren, plannen en deelnemers selecteren voor de volgende editie,” legt Marit uit. Er zijn kwartiermakers die alles op de camping en het eten regelen, chauffeurs voor de bussen, een fietser voor de route en natuurlijk de lopers zelf. Die gezamenlijke inspanning versterkt de onderlinge band. “Je leert mensen beter kennen en op een andere manier dan op de werkvloer,” zegt Marit. “De lijntjes worden korter, het is olie in de versnellingsbak.”

Impact die verder reikt dan de finish
De KiKa-run is behalve gezellig ook zwaar, maar juist dat maakt de ervaring bijzonder volgens de twee. “Er zijn dagen dat het regent en je doorweekt je kilometers maakt,” vertelt John. “Maar dan denk je aan de kinderen en families die voortdurend door een diep dal gaan en waarvoor we dit doen. Dat relativeert alles.”

Het moment van aankomst in het Prinses Máxima centrum is steevast een moment dat diepe indruk maakt op de lopers. “De blik in de ogen van een meisje dat net chemo heeft gehad vergeet je nooit,” zegt John. “Of het briefje dat we meekregen met daarop in kinderhandschrift: als jullie volhouden, kunnen wij het ook. Dat maakt dat je ook volgend jaar weer aan de start staat. Het is fantastisch dat wij elk jaar kunnen bijdragen aan vooruitgang in onderzoek en een overlevingskans die elk jaar stijgt.”

Bij EPZ werken we veilig of we werken niet. Om ook in de toekomst betrouwbaar en veilig te kunnen blijven draaien, investeert EPZ volop in kennismanagement. Want in een organisatie waar techniek, ervaring en vakmanschap centraal staan, is kennis een van de belangrijkste voorwaarden voor nucleaire veiligheid. Jean-Pierre Pinckaers legt uit hoe EPZ dit jaar de cruciale kennis in kaart bracht middels kennisscans en zo bouwt aan een sterke kennisinfrastructuur. 

Kennis delen is pure kracht
“Kennismanagement is eigenlijk het collectieve geheugen van EPZ”, vertelt Jean‑Pierre Pinckaers. “En dat geheugen moet compleet én toegankelijk zijn, anders loop je risico’s die je in een kerncentrale nooit wilt lopen.” Om die reden bouwt EPZ al jaren aan een stevig kennismanagement: procedures en instructies liggen vast, kennis wordt gedeeld via opleidingen, mentoren, on-the-job leren en diverse kenniskringen zowel intern als extern met partners. Niet voor niets is het motto van de afdeling Training & Qualification dan ook: ‘Kennis delen is pure kracht’.

Ondanks de brede inspanningen rondom kennismanagement, wilde de plantmanager nóg beter weten waar cruciale kennis zit en waar risico’s ontstaan. Jean-Pierre legt uit: “Niet alle kennis is te vangen in documenten. Veel zit in ervaring en vaardigheden, niet alleen bij EPZ-medewerkers maar ook bij leveranciers. Daarom is het zo belangrijk om te blijven toetsen of die wel breed genoeg gedeeld is. Zeker om in de toekomst te voorkomen dat kennis verloren gaat wanneer collega’s bijvoorbeeld met pensioen gaan of er sprake is van een leverancierswissel.”

Kennisscans maken risico’s inzichtelijk
Afgelopen jaar zijn kennisscans uitgevoerd die per proces een gedetailleerd beeld geven van waar in de toekomst kennistekorten kunnen ontstaan. Jean-Pierre: “Collega’s vulden voor specifieke processen een vragenlijst in over zaken als kennisniveau, procedures en leveranciers. Na het analyseren van deze gegevens konden we een lijst met concrete actiepunten voor dat proces overhandigen aan de manager: van het opleiden van extra medewerkers voor een specialistische machine of software tot het zoeken van alternatieve leveranciers wanneer unieke expertise bij één persoon berust.” Door deze aanpak ontstaat een cyclisch proces van kennismanagement: kennis vastleggen, delen, analyseren en verbeteren. Zo gaat de huidige kennis en kunde niet verloren en kunnen we op dat vakmanschap voortbouwen.

Van inzicht naar impact
In 2026 gaat EPZ dit proces verder optimaliseren. “We willen eind dit jaar volledig inzicht hebben in de kennis gaps en daarop kunnen acteren,” legt Jean-Pierre uit. Daarnaast wordt er gewerkt aan een nieuw learning managementsysteem, betere koppeling met HR‑systemen en verdere automatisering van de kennisscans via Power BI. Jean-Pierre: “Het mooie is dat het hele leerproces dan nog efficiënter gaat lopen. Zo bouwen we aan een sterke, toekomstbestendige kennisinfrastructuur en kunnen we met vertrouwen vooruit.”

Bianca d’Hooghe, Manager Legal & Regulatory Affairs, en Menno Crajé, Adviseur Directie, zijn in het project Bedrijfsduurverlenging (LTO II) verantwoordelijk voor het onderdeel vergunningen en alles wat daarbij komt kijken.

De wijziging gaat om het aanpassen van artikel 15a. Volgens dit artikel vervalt de huidige vergunning om met de KCB elektriciteit te mogen produceren met ingang van 31 december 2033. Het voorstel regelt dat door wijziging van de kernenergiewet een vergunning kan worden aangevraagd om ook na deze datum elektriciteit met onze kerncentrale te mogen blijven produceren.

“We zijn blij dat deze stap is gezet”, zegt Bianca. “Het is een belangrijke mijlpaal op onze weg richting de toekomst.”

De overheid ziet kernenergie als onmisbare pijler in de energiemix om de klimaatdoelen te behalen en de energievoorziening betrouwbaar te maken. De wetswijziging is momenteel in behandeling door de Tweede Kamer.

“Het is nu aan ons”, vult Menno aan. “Met het wetsvoorstel als basis bereiden we ons voor op de vergunningaanvraag.”

Het afgelopen jaar is hiervoor al heel wat werk verzet, mede dankzij subsidie van het ministerie van KGG. Zo heeft het projectteam, onder leiding van Andreas van Wijk, een plan van aanpak opgesteld dat inmiddels positief is beoordeeld door de ANVS (Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming). Dit plan omvat het opstellen van twee basisdocumenten, die beschrijven hoe we de benodigde veiligheidsonderzoeken uitvoeren. Daarnaast zijn de technische onderzoeken voortgezet en zijn de onderzoeken om een Milieu Effect Rapportage (MER) te kunnen opstellen gestart.

Menno: “De deur zat op slot, de wetswijziging haalt het slot van de deur. Het is nu aan ons de deur open te doen.”